Zo wordt uw trein realistisch!
Een militaire trein is een van de indrukwekkendste treinen die u op uw baan kunt laten rijden. Bundeswehr en NVA brachten hele eenheden per spoor naar het oefenterrein, en zulke treinen reden in Oost en West regelmatig over de hoofdlijnen.
In deze gids laten we zien hoe u zo'n transport in spoor N en spoor TT naar voorbeeld samenstelt: welke wagens en locs passen, welk voertuig op welke wagen hoort en waaraan u een realistische trein herkent.
Eerst kiezen: Bundeswehr of NVA!
De belangrijkste regel eerst: een trein hoort bij één leger en één spoorwegmaatschappij. Een Bundeswehrtransport rijdt met wagens en loc van de Deutsche Bundesbahn, vanaf 1994 van de Deutsche Bahn AG. Een NVA-transport rijdt met wagens en loc van de Deutsche Reichsbahn van de DDR.
Leg daarnaast een tijdperk vast. Een Leopard 1 achter een oceaanblauw-beige 151 past in Epoche IV, een Boxer achter een verkeersrode 185 in Epoche VI. Bij onze militaire voertuigen in spoor N en TT kunt u hiervoor eenvoudig op Epoche filteren.

Welke wagens passen?
Voor rupsvoertuigen gebruikt men vierassige en zesassige zwaarlastwagens, voor wielvoertuigen ook gewone platte wagens.
- Bundeswehr: De Bundeswehr heeft eigen vierassige platte wagens. Ze komen overeen met het type Rlmmp en dragen het IJzeren Kruis op de langsligger. Daarnaast worden zware wagens van de spoorwegen gehuurd, zoals de Rlmmps en de zesassige Samms, tegenwoordig ook lagevloerwagens TWA 800 van Transwaggon.
- NVA: De wagens werden door de Reichsbahn geleverd. Typisch zijn de zesassige zwaarlastwagens zoals de Samms, daarnaast vierassige zwaarlastwagens zoals de Salmmp en lagebordwagens.
Geschikte modellen in spoor N en TT:
Bundeswehr, spoor N
- Fleischmann 848605: Rlmmps 651 van de Bundeswehr in bronsgroen
- Fleischmann 845601: Rlmmps 651 van de DB
- Arnold 0497: zwaarlastwagen met Leopard van de Bundeswehr (tweedehands)
- Roco 25946 en 25947: zwaarlastwagen met Leopard (tweedehands)
- Roco 25595: zwaarlastwagen met Leopard 2 (tweedehands)
- Roco 25944 en 25945: zwaarlastwagen met Panzerhaubitze M109 (tweedehands)
- Hobbytrain H23784: lagevloerwagen TWA 800 van de DB AG, Epoche V
- Hobbytrain H23781: lagevloerwagen TWA 800 van Transwaggon, Epoche V/VI
- Hobbytrain H23786: TWA 800 met twee TPz Fuchs, Epoche VI (de Fuchs zijn gemaakt door Panzer-ShopNL)
NVA, spoor N
- Brawa 67039 en 67040: zesassige zwaarlastwagen RRym van de DR
- Brawa 67041: zwaarlastwagen Samms 4818 van de DR
- Brawa 67042: zwaarlastwagen Samm-u 4818 van de DR
NVA, spoor TT
- Tillig 15623: zwaarlastwagen Salmmp van de DR met BMP-1
- Tillig 15624: zwaarlastwagen Salmmp 4823 van de DR
- Tillig 01627: set „Militärtransport“ van de DR met manschappenwagen en twee SSyms met T34/85 (tweedehands)
- Tillig 01712: set met lagebordwagen Res, twee vrachtwagens en een gesloten goederenwagen
- Tillig 95005: zesassige Samms 4860 van de DR met lading (tweedehands)
- Schirmer 20243: vierassige zwaarlastwagen Rlmmp van de DR in groen
- Roco 37583: set met twee zwaarlastwagens en T55 van de DR (tweedehands)
- Busch 31175 en 31176: zwaarlastwagen Samm 4818 van de DR met lading
Veel oudere wagens van Roco, Fleischmann en Tillig vindt u bovendien tweedehands.

Welk voertuig op welke wagen?
De vuistregel: zware rupsvoertuigen op zwaarlastwagens, wielvoertuigen en lichte rupsvoertuigen op platte wagens, rongenwagens of lagebordwagens.
- Gevechtstanks zoals de Leopard 1 en Leopard 2 staan elk alleen op een zwaarlastwagen. Een vierassige Rlmmps draagt 61 ton, een Leopard 2A6 weegt zo'n 62 ton. Nieuwere Leopard 2's rijden daarom op de zesassige Samms.
- Wielvoertuigen zoals Fuchs, Boxer, Fennek en vrachtwagens passen op lagevloerwagens of platte wagens.
- Lichte rupsvoertuigen zoals de M113 konden ook op rongenwagens of lagebordwagens rijden.
- NVA: Een T55 en een bergingstank T55TK deelden vaak samen een wagen. De T72 was te zwaar om met twee op één wagen te staan en reed alleen.

Wat hoort bij een echt transport?
Een militaire trein brengt een eenheid met al haar voertuigen naar het oefenterrein. Het is dus geen bonte verzameling, maar een gesloten geheel.
- Tankcompagnie: De gevechtstanks rijden samen met de bergingstank van de eenheid.
- Pantserinfanterie: pantserinfanterievoertuigen, bergingstank, vrachtwagens en beschermde wielvoertuigen.
- NVA: tanks met T55TK, daarnaast vrachtwagens zoals GAZ-66, Ural en W50 met verbindingsopbouw.
- Personeel: De soldaten reizen mee. Daarom horen er personenrijtuigen of ligrijtuigen bij, bij de NVA ook gesloten goederenwagens voor manschappen en bagage.
Typische voertuigen zijn bij de Bundeswehr verder de Marder, Unimog en MAN KAT1, bij de NVA de T72M1, BMP-1, BMP-2, MT-LB, de houwitsers 2S1 en 2S3 en de Robur. Een ruime keuze vindt u bij onze NVA-voertuigen in spoor N.
Passende voertuigen vindt u in onze Bundeswehrcollectie voor spoor N.
Voor een Reichsbahntrein loont een kijkje bij onze NVA-voertuigen in spoor TT.

Treinsamenstelling: volgorde en plaatsing!
Een typische volgorde die u goed kunt nabouwen: voorop de personenrijtuigen of ligrijtuigen, daarachter een gesloten goederenwagen voor de uitrusting, daarna de beladen platte wagens. Op de modelbaan zijn vier tot acht beladen wagens genoeg.
- In de personenrijtuigen waren coupés gereserveerd voor de treinbegeleider van de spoorwegen, de transportcommandant en de treinwacht.
- Elk voertuig staat midden op de wagen. Anders wordt de wagen aan één kant belast en kan het profiel van vrije ruimte worden overschreden.
- Loop naar achteren: Bij de Bundeswehr wordt de koepel voor het spoortransport op 6 uur gedraaid, de loop wijst dus naar achteren over de achterkant van de tank. Zo is de tank korter.
- NVA: Stonden er twee tanks op één wagen, dan werd de koepel ook naar achteren gedraaid. Een tank alleen of een tank samen met een T55TK kon met de loop naar voren blijven staan.
- Lange voertuigen zoals een T72 op een Rlmmp hadden een beschermwagen nodig.
- Steken de rupsbanden van een Leopard een paar millimeter buiten de wagen uit, dan is dat naar voorbeeld: in het origineel steken ze enkele centimeters over de laadvloer.

Drie voorbeeldtreinen om na te bouwen!
- Bundeswehr, Epoche IV: loc BR 151, een personenrijtuig, enkele Rlmmp met elk een Leopard 1, een Rlmmp met bergingstank en twee platte wagens met vrachtwagens.
- Bundeswehr, Epoche VI: loc BR 185, een begeleidingsrijtuig, lagevloerwagens TWA 800 met Fuchs of Boxer, Samms met Leopard 2 en een bergingstank.
- NVA, Epoche IV: loc BR 120 of BR 132, twee manschappenwagens, een wagen met twee GAZ-66, Samms met W50 en Ural, zwaarlastwagens met T55 en T55TK.
Hoe lang uw trein wordt, hangt af van uw baan: vier tot zes beladen wagens achter een personenrijtuig zijn al overtuigend.

Welke loc trekt de trein?
Voor militaire treinen reden de gewone zware goederenlocs van de betreffende spoorwegmaatschappij. Een aparte militaire loc bestond niet: de 290 999 die eigendom was van de Bundeswehr, reed nooit voor militaire treinen.
Bundeswehr, Epoche IV
Er zijn militaire treinen gefotografeerd met elektrische locs van de series 150, 151 en 140. Op niet geëlektrificeerde lijnen reden diesellocs zoals de 212 en de 218, in het Sauerland duwde bij zware treinen vaak een 290 of 218 na.
- Minitrix 16496: BR 151 van de DB, Epoche IV, spoor N
- Fleischmann 7380: BR 151 van de DB, spoor N (tweedehands)
- Roco 02163A: BR 150 van de DB, spoor N (tweedehands)
- Minitrix 2068: 140 en 151 in dubbeltractie, spoor N (tweedehands)
- Tillig 02703: BR 218 293-9 van de DB, Epoche IV, spoor TT
- Tillig 02702: BR 218 217-8 van de DB, Epoche IV/V, spoor TT
Bundeswehr, Epoche V en VI
Tegenwoordig trekt vooral de BR 185 militaire treinen, daarnaast de 152 en de 151.
- Minitrix 12565: BR 185 van de DB, spoor N
- Fleischmann 7570018: BR 185.2 van de DB, spoor N
- Arnold HN2105: BR 185 238-3 Railion, spoor N
NVA, Epoche IV
Oud-soldaten vertellen over de 118, 119 en 120 voor NVA-treinen. Voor een heel tankbataljon gold de 132 „Ludmilla“ als minimum, anders reden er ook twee 120's samen.
- Fleischmann 7370009: 120 024-5 van de DR, Epoche IV, spoor N
- Minitrix 12845: 132 629-7 van de DR, spoor N
- Roco 36295: BR 120 van de DR, spoor TT
- Roco 36212: BR 132 van de DR, spoor TT
- Tillig 02651: BR 118 714-5 van de DR, Epoche IV, spoor TT

Zo zet u de lading vast!
In het origineel wordt elk voertuig na het oprijden vastgezet met kettingen en wiggen, daarna controleert de wagenmeester van de spoorwegen de belading. Bij de NVA volstonden volgens ooggetuigen vaak de standaard laadwiggen, tanks werden ook met houten balken voor en achter de rupsbanden vastgezet.
Op de modelbaan zijn laadwiggen het belangrijkste detail: ze laten in één oogopslag zien dat hier naar voorbeeld is geladen. Onze Laadwiggen Set 20x voor spoor N bevat 20 wiggen.
Wie nog verder wil gaan, spant met fijn draad of een dun kettinkje sjorkettingen van het voertuig naar de hoeken van de wagen. Een puntje losmaakbare lijm onder het voertuig zorgt ervoor dat er in de bocht niets verschuift.

Kleine details met groot effect!
- Eenheid: alle voertuigen in dezelfde uitvoering en Epoche, zoals ze bij één eenheid horen.
- Kentekens: elk voertuig een eigen kenteken, bijvoorbeeld met onze Premium Decals voor spoor TT.
- IJzeren Kruis: De wagens die eigendom zijn van de Bundeswehr dragen het op de langsligger.
Checklist voor uw militaire trein!
- Leger, spoorwegmaatschappij en Epoche passen bij elkaar
- Rupsvoertuigen op zwaarlastwagens, wielvoertuigen op platte wagens of lagevloerwagens
- Elk voertuig in het midden, bij Bundeswehrtanks de loop naar achteren
- Bergingstank en begeleidende voertuigen van de eenheid zijn erbij
- Er rijdt een personenrijtuig of manschappenwagen mee
- Laadwiggen bij elk voertuig
- De loc past bij spoorwegmaatschappij en Epoche
Veel plezier met het samenstellen van uw militaire trein!

